نویسنده: 7گردون

وب سایت: http://news.7gardoon.com

یک رویه غلط در روزنامه نگاری امروز ایران

مخاطب به هر حال بدش نمی آید در گزارشی که می خواند، «کارشناس» و «صاحبنظر» ولو از نوع نامعلومش، اظهارنظر کرده باشد

 

بی اعتمادی مخاطب به روزنامه ها و روزنامه نگاران و انتشار گزارشات و مطالب سطحی و نازل از تبعات منفی این سبک است

 

«کارشناسان می گویند»، «صاحبنظران بر این باورند»، «آمار ها می گویند» و... اینها کلمات و مفاهیمی آشنایند که هر مخاطبی روزی حداقل چند مرتبه در روزنامه ها و پایگاه های خبری به آنها برخورد می کند؛ نوع مواجهه مخاطب با گزارش ها و خبرها و مطالبی که در آن از این کلمات و مفاهیم استفاده شده است، تحت تاثیر عملکرد روزنامه نگاران، یا مثبت است یا دست کم منفی نیست. مخاطب به هر حال بدش نمی آید در گزارشی که می خواند، «کارشناس» و «صاحبنظر» ولو از نوع نامعلومش، اظهارنظر کرده باشد و برای تایید یا رد موضوعی، از آنها «فکت» آورده شده باشد؛ اگر «آمار» هم چاشنی آن باشد که دیگر چه بهتر، همین که آمارها تایید کنند، کافی است دیگر!دیگر چه نیازی هست به منبع ذکر آمار و مرجعی که آن آمارها را تایید کرده است.

تا اینجای کار ما با دو سوی یک پیام روبه رو هستیم: روزنامه نگار و خبرنگاری که گزارش یا مطلبی را تهیه و منتشر کرده است و مخاطبی که گیرنده پیام است و به هر حال مایل است تا مطالب و گزارش هایی مستند و قابل دفاع را بخواند. درباره مخاطب و اینکه چه وظایف و کارکردهایی را در یک چنین موقعیت هایی بر عهده دارد و تا چه حد بهره مندی از اصول اولیه سواد رسانه یی می تواند او را در تشخیص یک گزارش یا خبر دقیق و درست یاری کند، در آینده خواهیم گفت و نوشت در اینجا بحث ما روزنامه نگارانی هستند که این سبک از نوشتن را سرلوحه کار خود قرار داده و به این وسیله هم به خود و هم به حرفه روزنامه نگاری صدمات جبران ناپذیری را هم از حیث بی اعتمادی مخاطب و هم از حیث زیر پا گذاشتن اصول کار حرفه یی روزنامه نگاری، وارد می کنند.

 

روزنامه نگاری را فرض کنید که در حال تهیه گزارش است، نه انگیزه و شوقش را دارد و نه توان و ارتباطاتش را ولی بدش نمی آید گزارش خود را به منابع معتبر و آمارهای قابل استناد از یک طرف و دیدگاه های کارشناسانه از طرف دیگر زینت بخشد و این گونه می شود که حرف ها و مواضع خود را در قالب «آمار» و «کارشناس»، به خورد مخاطب می دهد بی آنکه کوچک ترین تلاشی را برای ارتباط با «کارشناس مورد نظر» و دسترسی به «آمارهای قابل استناد» انجام دهد و این گونه می شود که در جای جای گزار ش اش «کارشناسی» حضور دارد که به واقع کارشناس نیست و «آمارهایی» به چشم می خورند که از اساس وجود خارجی ندارند. کم هم نیستند گزارش ها و مطالبی که با همین شیوه تنظیم و همه روزه در مطبوعات ما منتشر می شوند و اگر خیلی فوری فکری به حال این دست مطالب و گزارشات در مطبوعات ما نشود، این سبک از روزنامه نگاری می رود که به سبکی غالب در شیوه روزنامه نگاری ما بدل شود.

در بحث آسیب شناسی اما درج یک چنین مطالبی تبعاتی دارد که از مهم ترین آنها می توان به بی اعتمادی مخاطب به روزنامه ها و روزنامه نگاران، انتشار گزارشات و مطالب سطحی و نازل، رواج شیوه یی از روزنامه نگاری که هیچ نسبتی با تحقیق و پژوهش ندارد، بی اهمیت شدن و از اعتبار افتادن منابع درست و دقیق و فراموشی مبحث مهمی به نام «اعتبار منبع» اشاره کرد. یک موضوع دیگر هم که در این مبحث عموما مورد غفلت قرار می گیرد، از درجه اعتبار ساقط کردن «نگاه» و «تحلیل» روزنامه نگاران به عنوان نمایندگان وجدان عمومی از طرف خود روزنامه نگاران است؛ اینکه یک روزنامه نگار در حوزه تخصصی خود نمی تواند به خودی خود «منبعی معتبر و قابل استناد» باشد، طنز تلخ داستان ما است، داستانی که در آن روزنامه نگار به هر دری می زند تا مطلبش را قابل دفاع کند بی آنکه بداند خوب کار کردن و نگاه تخصصی در حوزه خود، می تواند اعتباری را برایش به ارمغان آورد که از اعتبار هر کارشناس و صاحبنظری برای افکار عمومی و مخاطبان بالاتر و قابل دفاع تر باشد...

پژمان موسوی/آفتاب/

تاريخ ارسال: 1392/12/11

تعداد بازدید: 413

نظر بدهید...
نظر خود را در فرم زیر وارد کنید
نام:
ایمیل:
نظر:
متن داخل تصویر را وارد نمایید:
کد امنیتی
 |